هملت به قلم شامپانزه!

 

 گزاره الف: شامپانزه­ای نمی­تواند هملت را بنویسد

گزاره ب: "اینکه شامپانزه­ای نمی­تواند هملت را بنویسد" (=گزاره الف)، اثبات علمی ندارد*

بلکه به لحاظ ذهنی برای ما بدیهی است؛ که-اگر ذهن را به معنای کانتی­اش در نظر بگیریم- اثبات­پذیر نیست که شامپانزه­ای نمی­تواند هملت را بنویسد. و از دیدگاه کانت می­توان گفت این ذهن ماست که نمی­تواند بپذیرد، شامپانزه­ای هملت را بنویسد. یعنی ذهن ما نمی­تواند درباره­ی صدق وجود شامپانزه­ای در جهان خارج (واقع) که نویسنده­ی هملت است، نظر قطعی بدهد. تنها می­تواند بگوید که برای او پذیرفتنی نیست.

 

اما آیا گزاره ب خودش گزاره ای علمی­ است؟

واقعیت این است که خیر. مربوط به متافیزیک علم است.

نکته همین جاست که گزاره­ی ب خودش گزاره علمی نیست. مگر اینکه بگوییم علم را جوری تعریف کرده­ایم که گزاره­ی ب دراش علمی باشد. که در آن صورت به متافیزیک علم وارد شده­ایم. یعنی به لحاظ تجربی نمی­توان اثبات کرد که گزاره ب درست است. لذا تناقضی در علم درباره­ی ب وجود دارد: از طرفی به لحاظ علمی نمی­توان اثبات کرد که شامپانزه قادر به تولید هملت نیست؛ از طرفی اگر به کسی بگوییم متن هملت را فلان شامپانزه­ی معروفِ باغ­وحش لندن نوشته، به ما می­خندد!

*این بحث و مثال مورد بحث، موضوع معروفی­است در پاورقیِ بحث طرح­ریزیِ جهان یا تصادفی بودنِ آن. ارزشِ گزاره­ی ب معادل این است که تصادفی بودنِ جهان، در نگرشِ علمی ممکن است و نه فقط «ممکن» است که احتمالِ قابلِ پذیرشی هم دارد.

/ 7 نظر / 4 بازدید
یاس

اگه به این دانشگندانهای طرفدار نظریه داروین بگی شامپزه نظریه نسبیت رو کشف کرد باز هم میگن چرا که نه؟ احتمال داره!ا واقعا رو نیست که اینا دارن...

یاس

راستی باز یادت رفت قسمت نظرات این پست باز موند و چون من قبلش رسیدم و نظر گذاشتم الان باید به احترام نظر ارزشمند من دیگه نبندیش!ا :)

یاس

راستی من این قضیه ای که اینها میگن رو درست متوجه نشدم میگه که شامپانزه نمیتونه هملت بنویسه معادل اینه که جهان نمیتونه تصادفی بوجود اومده باشه...اما بین میلیونها شامپانزه ای که تا حال زاده شدن حتی یکیشون هم نتونسته هملت بنویسه اونوقت اینو اثبات کافی ای نمیدونن درحالیکه میگن همین یه دونه ای جهانی که آفریده شده همچین استثنایی براش رخ داده؟؟؟!!!؟؟؟

سایه

حالا با هملت چیکار داری چرا به شکسپیر فحش میدین خوب بگیم شامپانزه ی فیزیک دان! نکنین این کارارو

یاس

در جواب سایه نگفتن فیزیک چون بعضی ازنظریات و پیپرهاشون که هیچکی غیر صاحبش سردرنمیاره... از زیردست شامپانزه در اومدنشون...محتملتره !ا با عرض معذرت از صاحب فیزیک دانه وبلاگ :)

الفشین

خوشحالم که به هر حال به مدیر داشتن جهان لشکالی وارد نیست. حتلا هر چی می خواد باشه [نیشخند]

مصطفی

یکی بیاد به من بگه اثباتِ علمی یعنی چی اصن؛ والا :]